Ιερές τοποθεσίες γύρω από τη μόνη

Πρόκειται για το σπήλαιο  στο οποίο, τον 14ο αιώνα, ασκήτεψε  ο Όσιος Κοσμάς ο Ζωγραφίτης. Ευρίσκεται περίπου 40 λεπτά δρόμου επί του μονοπατιού προς την Ιερά Μονή Χιλανδαρίου. Μετά το θαύμα με την εικόνα της Παναγίας Επακούουσας ο Όσιος Κοσμάς ασκήτεψε σε ένα από τα σπήλαια του τόπου. Στο σπήλαιο οδηγούν  σκαλοπάτια λαξευμένα στο βράχο. Έχουν διαμορφωθεί δύο θάλαμοι. Ο ένας είναι αμετάβλητος μέχρι σήμερα, ενώ ο άλλος έχει διαμορφωθεί ως μέρος προσευχής. Στον πρώτο θάλαμο υπάρχει διαμορφωμένος  τάφος, αν και μετά τον θάνατο του Αγίου, οι μοναχοί δεν βρήκαν τα λείψανά του.   

 

Τόσο σε αυτό σπήλαιο,  όσο και στις γειτονικά σπήλαια, διακρίνονται ερείπια κελιών - προφανώς πολλοί μοναχοί διέμεναν εδώ ανά τους αιώνες. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν ιδιαίτερα ο Όσιος Ποιμήν ο Ζωγραφίτης και ο όσιος Ιωάν  Βίσενσκι. Οι καρποί του τεράστιου πνευματικού τους έργο είναι ακόμη και σήμερα ορατοί, όχι μόνο στη Βουλγαρία, αλλά και στη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία.

 

Το Προσκυνητάριον του Οσίου Ποιμήν του Ζωγραφίτη απέχει 30 λεπτά από την Ιερά Μονή Ζωγράφου. Βρίσκεται σε μια βραχώδη ταράτσα  με σπήλαιο, που περιβάλλεται από πέτρινο τοίχο.

 

Ο πύργος του Σελήνα απέχει περίπου 1 ώρα από τη Μονή Ζωγράφου. Βρίσκεται στα ερείπια του μεσαιωνικού μοναστηριού ενός εκ των τριών ιδρυτών αδελφών της Ιεράς Μονής Ζωγράφου: του Ιωάν Σελήνα. Σε αυτόν τον πύργο, μεταξύ 1365 και 1370,  διέμενε ο Άγιος Ευθύμιος Πατριάρχης Τυρνόβου σε ησυχία και προσευχή.